Mieszkańcy decydują, urzędnicy tylko wykonują
W gminie Trzebinia zakończyły się zebrania wiejskie, podczas których mieszkańcy poszczególnych sołectw wskazali zadania do realizacji w ramach funduszu sołeckiego w 2027 roku. Łączna kwota przeznaczona na ten cel wynosi 721 565,69 zł. To mechanizm, który pozwala społecznościom lokalnym samodzielnie decydować o najpilniejszych potrzebach – bez pośrednictwa radnych czy urzędników.
Jak podkreślają samorządowcy, fundusz sołecki to jedno z niewielu narzędzi bezpośredniego współdecydowania o wydatkach gminnych. Mieszkańcy zgłaszają propozycje, a następnie głosują nad ich realizacją. W praktyce oznacza to, że każda wieś ma inne priorytety – od dróg i oświetlenia, przez doposażenie remiz OSP i domów kultury, po renowację zabytków.
Podział środków: równo dla dziewięciu, mniej dla najmniejszej wsi
Dziewięć sołectw otrzyma po 73 862,80 zł. Wyjątkiem jest Czyżówka, najmniejsza pod względem liczby mieszkańców, która dysponować będzie kwotą 56 800,49 zł. Wysokość środków dla poszczególnych wsi zależy m.in. od liczby mieszkańców i powierzchni sołectwa – to algorytm określony w ustawie o funduszu sołeckim.
Co powstanie w poszczególnych sołectwach?
Bolęcin przeznaczy pieniądze na doposażenie OSP oraz drugi etap budowy placu zabaw przy szkole podstawowej. W Czyżówce zostanie opracowany projekt techniczny przebudowy ul. Olkuskiej. Dulowa zaplanowała wykonanie oświetlenia ulicy Brzozowej, remont schodów prowadzących do szkoły, przygotowanie projektu mostu przy ul. Parku Jurajskiego oraz doposażenie OSP.
W Karniowicach mieszkańcy wskazali remont schodów i elewacji domu kultury, budowę platformy dla osób z niepełnosprawnościami przy wejściu do WDK, remont schodów w szkole podstawowej oraz doposażenie domu kultury i OSP. Lgota postawiła na drugi etap renowacji zabytkowej kapliczki przy ul. Trzebińskiej – to kontynuacja prac przy obiekcie, który przez lata był zaniedbany. Mieszkańcom zależy nie tylko na poprawie stanu technicznego, ale też na zachowaniu lokalnego dziedzictwa dla kolejnych pokoleń.
Młoszowa przeznaczy środki na remont pomieszczeń domu kultury, doposażenie OSP i Zespołu Szkolno-Przedszkolnego oraz pierwszy etap wykonania oświetlenia ulicy Wrzosowej. W Myślachowicach przygotowane zostaną projekty techniczne przebudowy ulic Ostra Góra (etap II) i Zielonej (etap II), a także doposażenie domu kultury i OSP.
Piła Kościelecka stawia na sport i informację – zaplanowano przygotowanie projektu boiska wielofunkcyjnego, zakup i montaż nowych tablic informacyjnych (stare mają zostać usunięte) oraz doposażenie domu kultury i OSP. W Płokach fundusz sołecki pomoże w dalszym zagospodarowaniu miejsc sportu i rekreacji: zamontowane zostaną piłkochwyty na boisku wielofunkcyjnym, a w ramach drugiego etapu zagospodarowania placu widokowego zakupione będą m.in. oświetlenie, leżaki, kosze i ławki.
Psary przeznaczą pieniądze na doposażenie OSP, odnowienie parkietów w salach lekcyjnych szkoły, dostosowanie domu kultury do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, doposażenie placu zabaw na Łąkawcu oraz zagospodarowanie terenów zielonych.
Fundusz sołecki – ile trafia do gmin?
Fundusz sołecki funkcjonuje w Polsce od 2009 roku. Gminy, które zdecydują się na jego wyodrębnienie, otrzymują z budżetu państwa częściowy zwrot wydatków – obecnie jest to do 40% wartości funduszu. W praktyce oznacza to, że im więcej gmina przeznaczy na sołectwa, tym większe wsparcie z budżetu centralnego. W 2027 roku trzebińskie sołectwa zagospodarują więc środki, które w dużej mierze wrócą do gminy w formie dotacji.
Jak wynika z danych Ministerstwa Finansów, w 2025 roku fundusz sołecki wyodrębniło ponad 1,5 tys. gmin w całym kraju, a łączna kwota przeznaczona na ten cel przekroczyła 1,2 mld zł. To pokazuje, że mechanizm cieszy się popularnością – zwłaszcza w mniejszych społecznościach, gdzie mieszkańcy najlepiej znają swoje potrzeby.
„Fundusz sołecki to demokracja w praktyce – mieszkańcy sami decydują, na co wydać pieniądze, i widzą efekty tych decyzji” – podkreślają zgodnie samorządowcy z gmin wiejskich.
W Trzebini decyzje mieszkańców zostaną teraz ujęte w budżecie gminy na 2027 rok. Realizacja zadań rozpocznie się wraz z nowym rokiem budżetowym.
Źródło: Gmina Trzebinia
Fot. trzebinia.pl
