W 150. rocznicę śmierci Aleksandra Fredry
15 lipca 2026 roku mija 150 lat od śmierci Aleksandra Fredry, jednego z najwybitniejszych polskich komediopisarzy. Urodzony 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia, Fredro pochodził z rodziny szlacheckiej. Jego młodość przypadła na czasy rozbiorów i epokę napoleońską – w wieku 16 lat wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego, biorąc udział w kampaniach Napoleona, w tym w wyprawie na Moskwę w 1812 roku. Za męstwo otrzymał Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari oraz francuską Legię Honorową.
Po zakończeniu służby wojskowej osiadł w majątkach w Galicji i poświęcił się literaturze. Jego komedie, takie jak „Zemsta”, „Śluby panieńskie”, „Pan Jowialski”, „Damy i huzary”, „Dożywocie” czy „Mąż i żona”, charakteryzują się błyskotliwym dialogiem, humorem sytuacyjnym i trafnym portretowaniem ludzkich przywar. „Zemsta” – opowieść o sporze Cześnika i Rejenta – uznawana jest za arcydzieło polskiej komedii.
Fredro tworzył także bajki, aforyzmy i pamiętniki. Jego „Trzy po trzy” to cenny zapis wspomnień z młodości i służby wojskowej. Angażował się społecznie – był członkiem galicyjskiego Sejmu Stanowego i wspierał lokalne instytucje. Zmarł 15 lipca 1876 roku we Lwowie, pozostawiając dorobek, który na stałe wszedł do kanonu polskiej kultury. Jego utwory są lekturami szkolnymi, wystawiane w teatrach i często cytowane w codziennym języku.
Źródło: MBP Chrzanow – Biblioteka
